Uncategorised

Vroege geschiedenis van Olst 

De eerste schriftelijke vermelding is in 947 onder de naam Holsto. Keizer Otto I bevestigt het klooster Essen dan in het bezit van onder andere hoven te Olst, Archem en Yrthe.

Fall Gelb, de oorlog begint

Nazi-Duitsland viel Nederland op 10 mei 1940  binnen in het kader van Fall Gelb, het door Adolf Hitler bevolen invasieplan. De Duitse troepen waren verdeeld in twee grote legergroepen: het 6e leger trok door het zuiden van Nederland richting het Albertkanaal, terwijl het 18e leger zich richtte op de verovering van de Moerdijkbruggen. Deze bruggen waren in handen gekomen van Duitse parachutisten (Fallschirmjäger) en vormden de cruciale toegangspoort naar de 'Vesting Holland', waar destijds het Nederlandse opperbevel, koningin Wilhelmina en de regering zetelden.

Voor de Duitse bezetter was Nederland van groot strategisch belang. De vliegvelden werden door de Luftwaffe ingezet als uitvalsbasis voor de strijd tegen Groot-Brittannië. Daarnaast diende Nederland als een vitale bufferzone; het land werd gebruikt als schild om het strategische Ruhrgebied te beschermen tegen geallieerde luchtaanvallen.

De Duitse poging tot IJsseloversteek bij Olst

Op 10 mei 1940, kort na de Duitse inval, arriveerden rond 12:10 uur goederentreinen met versterkingen in Deventer, direct achter de pantsertreinen aan. Uit deze treinen werd het 328e Infanterieregiment (op één bataljon na) ontladen. Dit regiment kreeg de opdracht de IJssel over te steken en koos hiervoor een overgangspunt bij de Kletterstraat, gelegen ten zuiden van Olst. De Duitse troepen slaagden er aanvankelijk in om de oversteek naar de overkant van de IJssel gedeeltelijk uit te voeren. De operatie werd echter niet doorgezet; de Duitse legerleiding besloot de oversteek bij Olst te staken bij gebrek aan voldoende pontonmaterieel. In plaats daarvan werd besloten de gehele divisie de rivier bij Zutphen te laten oversteken.

De komst van de bezetter

De eerste jaren verliepen relatief rustig in vergelijking met de latere oorlogsjaren, maar de invloed van de bezetter werd al snel merkbaar door de invoering van distributiebonnen, verduisteringsmaatregelen en het opeisen van goederen. Naarmate de oorlog vorderde, werden de maatregelen grimmiger en werd de greep van de Sicherheitsdienst (SD) op de regio steeds steviger. 

Het leven in Olst

Het dagelijks leven voor de bevolking van Olst werd vooral gekenmerkt door schaarste. De ligging aan de IJssel maakte de omgeving strategisch interessant voor zowel de bezetter als het verzet. Veel inwoners leefden in onzekerheid door de constante dreiging van razzia’s en het gedwongen moeten inleveren van bezittingen, zoals wapens of radio's. Ondanks deze dreiging vormde de agrarische omgeving van Olst een cruciale schuilplaats voor onderduikers. Boeren en burgers boden op grote schaal hulp aan vervolgden, waaronder Joden en geallieerde piloten, die op afgelegen boerderijen verborgen werden gehouden.

De rol van het verzet

Olst ontwikkelde zich tot een belangrijk knooppunt voor het georganiseerde verzet in Salland. Kasteel De Haere speelde hierin een centrale rol als geheime basis voor de Raad van Verzet (R.v.V.). Onder leiding van figuren als Hendrik Drost en Jan Schamhart werd een uitgebreid netwerk opgezet dat inlichtingen verzamelde en deze via geheime zenders doorspeelde naar Engeland. De samenwerking tussen de lokale Knokploeg (K.P.) en verzetslieden uit naburige gemeenten als Deventer, Zutphen en Twello was cruciaal voor het slagen van sabotageacties en het ondersteunen van de geallieerde luchtmacht.

De zwarte bladzijde

De prijs die Olst betaalde voor dit actieve verzet was hoog. In de laatste fase van de oorlog sloeg de bezetter hard terug. De arrestaties van sleutelfiguren uit het Olster verzet, waaronder Drost en Schamhart, leidden uiteindelijk tot hun overplaatsing naar de gevangenis op landgoed De Oxerhof. Velen van hen werden in maart 1945 gefusilleerd bij de Woeste Hoeve, een gebeurtenis die diepe sporen in de Olster gemeenschap achterliet. Vandaag de dag herinneren monumenten en straatnamen, zoals de Jan Schamhartstraat, aan deze donkere periode en aan de mannen en vrouwen die hun leven waagden voor de vrijheid.

De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in onze streek is een verhaal van moed, verlies, pure pech en veerkracht. Mijn website is opgericht om de herinnering aan deze ingrijpende jaren levend te houden voor toekomstige generaties en dient als een educatief platform voor zowel scholen als geïnteresseerden.

Op 13 april 1945 werd Olst bevrijd na felle gevechten, terwijl de overkant van de rivier op 17 april 1945 de vrijheid mocht vieren. Achter de gevels van de historische panden schuilen verhalen die bepalend zijn geweest voor de wederopbouw van onze gemeenschap. Aan de samenstelling van deze website wordt grote zorg besteed vanuit een historisch oogpunt. Ik streef naar een zo nauwkeurig mogelijke weergave van de feiten door gebruik te maken van authentieke bronnen, archiefstukken en beeldmateriaal.